Je bent niet aangemeld · aanmelden · registreer
 

De kustsequoia (Sequoia sempervirens), de hoogste boom ter wereld

De kustsequoia of kustmammoetboom (Sequoia sempervirens) is ťťn van de drie soorten sequoia's, naast de mammoetboom (Sequoiadendron giganteum) en de watercipres (Metasequoia glyptostroboides). De hoogste boom ter wereld is een exemplaar van deze soort.

De kustsequoia groeit van nature in de lange dunne kuststrook langs de Stille Oceaan in CaliforniŽ, VS. Met zijn relatief slanke bouw kan hij nog zo'n 20 meter hoger worden dan grootste mammoetbomen, die weliswaar de grootste bomen ter wereld zijn in termen van volume. Het hoogste gekende exemplaar van de Sequoia sempervirens, genaamd Hyperion, meet maar liefst 115,55 meter! Dit komt dicht in de buurt van de 120 ŗ 130 m, dat volgens een studie uit 2004 de maximum haalbare hoogte van een boom zou zijn [1].

Vochtige kustwouden van CaliforniŽ

In de dunne kuststrook is er het hele jaar door relatief veel neerslag en is het vaak mistig. Zo kan de boom steeds voldoende water kan opnemen. De hoogste bomen zijn te vinden in de vochtige valleien op rivierafzettingen, hoewel een aantal recent ontdekte recordbomen totaal onverwacht op hellingen bleken te groeien.

De sequoiawouden zijn heel weelderig qua ondergroei (oa. vele varens), hoewel de grootste biodiversiteit vele tientallen meters hoog kan gevonden worden: vele plantensoorten, salamanders, korstmossen en dergelijke groeien hoog in de lucht, tussen de complexe taksystemen van de sequoia's. Prof. Steve Sillett, die deze woudecosystemen onderzoekt, vergelijkt ze met "hangende tuinen".

 

Om een idee te krijgen van de grootte van deze sequoia's zie je op de foto's boven de "Del Norte Titan" in het Jedediah Smith Redwoods State Park, CaliforniŽ (© Bob Van Pelt). Let bij de linkerfoto op de mensen links onderaan. De Del Norte Titan heeft een hoogte van 93,6 m en een stamomtrek op borsthoogte van 22,7 m. Hij is zeker niet de hoogste, noch de dikste, maar wel de tweede meest volumineuze Sequoia sempervirens (na de "Lost Monarch"). Toch moet hij in volume onderdoen voor de mammoetboom (Sequoiadendron), waarvan er zo'n vijftiental bomen nog stukken volumineuzer zijn, met de boom "General Sherman" op kop.

Beschrijving

De naalden van de kustsequoia lijken op eerste zicht nogal op dat van een taxus: ze zijn vrij groot en plat, liggen in een plat vlak maar zijn toch spiraalsgewijs ingeplant. De kruin is kegelvormig, gedragen door een massieve stam met roodachtige, zachte bast (vandaar zijn Engelse naam coast redwood). De eironde kegels zijn nogal klein (2 ŗ 3 cm).

In tegenstelling tot de meeste kegeldragende bomen, schiet de boom terug na het kappen. De levensduur van de kustsequoia bedraagt waarschijnlijk 2500 jaar.

Zwaar bedreigd door houtzaagbedrijven

Deze snelle groeier heeft rechte stammen en de kwaliteit van het hout is uitstekend, wat er voor gezorgd heeft dat deze sequoia heel intensief gebruikt wordt als bouwmateriaal. Maar liefst 95 % van de oorspronkelijke Sequoia-oerwouden is omgezaagd en de kaalslag gaat nog steeds door.
Dit is op grotere schaal gebeurd dan met de mammoetboom, wiens hout zachter is en dus minder bruikbaar. Gelukkig wordt het meeste van de weinige stukken die nog overblijven, nu bewaard in de Nationale Parken, wat wellicht essentieel is voor het overleven van deze soort.

De wouden buiten de parken (met vele bomen meer dan duizend jaar oud) worden nog steeds "commercieel uitgebaat"... Dit is een constante bron is van protesten en verzet, zoals de beroemde actie van de milieu-activiste Julia Butterfly Hill (foto). Zij bleef meer dan twee jaar wonen bovenaan in de kruin van de eeuwenoude kustsequoia "Luna" om te voorkomen dat deze sequoia omgezaagd zou worden door het houtzaagbedrijf Pacific Lumber Company en om te pleiten voor een duurzame, selectieve houtkap in plaats van het systematisch kaalkappen van hele gebieden (dat verwoestende gevolgen heeft voor het natuurlijk evenwicht en dat extreme bodemerosie tot gevolg heeft).

Dankzij de - ten gevolge van haar actie - massale persaandacht voor de problematiek van "old growth forest clearcuttings" werd "Luna" en een aantal van de bomen errond uiteindelijk gespaard van de kettingzaag. Wat een vrouw!

De kans is heel groot dat zonder dergelijke verzetsacties en het protest van organisaties als "Save the redwoods League", "Sempervirens Fund", "Sierra Club" en andere er nu geen sequoiabossen meer zouden zijn. Deze organisaties halen hun inkomsten uit giften en kopen zelf privť-gronden aan om die aan te sluiten bij de State Parks en Nationale Parken.

Onderstaande foto's werden door Nick Sabadosh genomen in de regenachtige bossen nabij Crescent City, CaliforniŽ en worden hier met toestemming gebruikt [6]. Op deze vakantiefoto's zijn exemplaren van Sequoia sempervirens te zien in hun natuurlijke omgeving, de mistige bossen aan de Stille Oceaan.

 

Omwille van de dramatische sfeer die deze oerwouden uitstralen, zijn deze vaak gebruikt in films: de scŤnes met de ewoks in de Star Wars-films zijn in deze bossen opgenomen evenals meerdere gedeeltes van de Jurassic Park-films. Voor deze laatste is de keuze niet geheel onlogisch: in het Krijt-tijdperk, de bloeiperiode van de Noord-Amerikaanse dinosauriŽrs, kwamen deze bossen op het hele continent voor.

Kustsequoia's in BelgiŽ en Nederland

Deze bomen zijn erg zeldzaam in onze streken. Er zijn er ongetwijfeld veel minder dan er mammoetbomen (Sequoiadendron giganteum) zijn.

Vaak wordt als reden aangegeven dat deze boomsoort nogal vorstgevoelig zou zijn. Dit zou echter niet zo zijn: Nelis Kools, een Brabantse boomkweker die al vele jaren jaarlijks grote hoeveelheden kustsequoia's zaait, merkt helemaal geen overmatige winterschade bij deze bomen. Zelf heb ik ook een jonge kustsequoia staan, die tijdens de winter ook al temperaturen tot -15įC overleefde zonder de minste vriesschade.

De groeisnelheid van deze soort komt ook overeen met die van de mammoetboom: gemiddeld 80 cm tot 1 m hoogtegroei per jaar, waarbij de boom na 10 jaar ongeveer 12 m hoog is. De diktegroei van deze soort is wel minder dan die van de mammoetboom, wat ook in het natuurlijkverspreidingsgebied van de kustsequoia het geval is.

Wat de uiteindelijke hoogte is die deze boom hier kan bereiken, is minder duidelijk omdat er heel weinig al iets oudere bomen te vinden zijn. Zeker is wel dat hoogtes zoals in CaliforniŽ uitgesloten zijn: het is voor deze bomen ook te droog om echt hoog te kunnen worden zodat de Sequoia sempervirens-bomen die te vinden zijn in BelgiŽ en Nederland ook helemaal niet zo groot zijn.

BelgiŽ
De dikste Belgische boom heeft een stamomtrek van slechts 3,5 m en staat in het mooie arboretum van Tervuren (groep 6a), waar een grote groep werd aangeplant waarvan de meeste bomen ondertussen gestorven zijn.

 

Op bovenstaande foto's is een mooi tweestammig exemplaar te zien in de plantentuin van de Universiteit Gent. Deze boom is zo'n 25 meter hoog.

Nederland
In Nederland weet ik er een handvol staan die niet hoger zijn dan een meter of 15. De bij mijn weten hoogste staat in het arboretum Trompenburg in Rotterdam. Deze is 27,5 m hoog (2008, gemeten door Angela Hordijk).

Referenties

  1. "The limits to tree height", Koch et al. Letters to Nature, april 2004 (pdf)
  2. "New tallest tree discovered!", Robert Van Pelt, 26 augustus 2006
  3. http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/archive/2006/09/07/TREE.TMP
  4. BBC News: giant tree devastated by fire
  5. http://www.gianttrees.com.au/new_tallest_tree.html
  6. Nick Sabadosh' weblog
  7. The New Yorker, artikel "Tall for its age", Richard Preston, 6 oktober 2006 (pdf)
  8. "Welcome to the Centurion!", Forestry Tasmania, 10/10/2008

Wetenschappelijke classificatie

Sequoia sempervirens (D. Don) Endlicher 1847.
Synoniemen: Taxodium sempervirens D. Don in Lambert 1824 (Watson 1993), Sequoia sempervirens (Lambert) Endlicher (Peattie 1950). Het is de enige soort in het genus Sequoia Endlicher 1847. Er zijn erkende variŽteiten zoals 'adpressa', 'glauca', 'nana pendula', 'pendula' en 'prostrata'.

Meer over de andere twee soorten sequoia's: de mammoetboom (Sequoiadendron giganteum) en de watercipres (Metasequoia glyptostroboides).

Meer over de dikste en oudste bomen ter wereld.

 

Hoofdpagina · Begin van pagina · Deel/Bewaar

© MonumentalTrees.com · voorbehoud · ook beschikbaar in · Castellano · Deutsch · English · FranÁais · vertalen?